7 May, 2026
24
Bugungi global taraqqiyot sharoitida davlatlarning iqtisodiy qudrati, innovatsion salohiyati va xalqaro raqobatbardoshligi, avvalo, inson kapitali sifati bilan belgilanmoqda. Shu nuqtai nazardan oliy ta’lim tizimi har qanday mamlakat taraqqiyotining strategik ustuni sifatida namoyon bo‘lmoqda. Zamonaviy universitetlar endi faqat bilim va kasbiy ko‘nikmalar beruvchi ta’lim muassasasi emas, balki ilmiy tadqiqotlar, texnologik yangilanishlar, intellektual resurslarni shakllantirish hamda milliy iqtisodiyotning uzoq muddatli rivojlanishini ta’minlovchi institutsional markazga aylanmoqda.
Jahon miqyosida ta’lim sohasida kechayotgan transformatsiya jarayonlari, xalqaro akademik raqobatning kuchayishi va ta’lim sifatini baholash mezonlarining tubdan yangilanishi mamlakatlardan oliy ta’lim sohasini yangi yondashuvlar asosida modernizatsiya qilishni talab etmoqda. O‘zbekistonda ham so‘nggi yillarda mazkur yo‘nalishda keng qamrovli islohotlar amalga oshirilib, universitetlar faoliyatini xalqaro standartlarga muvofiq rivojlantirish, akademik mustaqillikni kengaytirish, ta’lim sifatini ta’minlash mexanizmlarini takomillashtirish va global ta’lim makoniga integratsiyalashish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.
Aynan shu nuqtai nazardan London shahrida Advance HE, Universities UK International hamda British Council tashkilotlari hamkorligida tashkil etilgan “Deep Dialogues – Business as Un-usual: Leadership in International Education Transformation” xalqaro forumida O‘zbekiston delegatsiyasining ishtiroki mamlakatimiz oliy ta’lim tizimi rivojida muhim strategik voqealardan biri bo‘ldi.
Mazkur nufuzli xalqaro forumda Ta’lim sifatini ta’minlash milliy agentligi direktor o‘rinbosari Sardor Rahimboyev ishtirok etib, O‘zbekistonda ta’lim sifatini ta’minlash, akkreditatsiya tizimini modernizatsiya qilish, tashqi baholash mexanizmlarini xalqaro talablar asosida takomillashtirish hamda akademik hamkorlikni kengaytirish borasida amalga oshirilayotgan islohotlar yuzasidan qator ikki tomonlama uchrashuv va muloqotlarda qatnashdi.
London forumi oddiy xalqaro anjuman emas, balki XXI asr oliy ta’limining yangi rivojlanish modellari muhokama qilingan intellektual muloqot platformasiga aylandi. Dunyoning 22 davlatidan tashrif buyurgan universitet rahbarlari, davlat boshqaruvi organlari vakillari, ta’lim sifatini ta’minlash tashkilotlari va xalqaro ekspertlar global ta’lim bozoridagi o‘zgarishlar, institutsional transformatsiya, raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt, transmilliy ta’lim hamda akademik raqobat muhitining yangi qoidalarini muhokama qildi.
O‘zbekistonning mazkur jarayonlarda faol ishtirok etishi mamlakatimiz oliy ta’lim siyosati yangi sifat bosqichiga ko‘tarilayotganini, ta’lim sohasidagi milliy islohotlar endilikda xalqaro kun tartibi bilan uyg‘unlashib borayotganini ko‘rsatadi.
Forumning O‘zbekiston uchun strategik ahamiyati, avvalo, jahonning ilg‘or ta’lim modellari bilan bevosita tanishish, xalqaro ekspertlar tajribasini o‘rganish va milliy tizimni global standartlar bilan muvofiqlashtirish imkoniyatini yaratganida namoyon bo‘ldi. Bugungi kunda jahon ta’lim tizimida uchta ustuvor tendensiya shakllanmoqda: ta’limning internatsionallashuvi, raqamli transformatsiya hamda ta’lim sifatini xalqaro indikatorlar asosida baholash. Forum aynan shu uch yo‘nalish bo‘yicha eng ilg‘or tajribalarni bir maydonda jamladi.
Muhokamalar davomida global mehnat bozori sharoitida faqat milliy doirada faoliyat yurituvchi universitetlar uzoq muddatli raqobatda ustunlikka erisha olmasligi alohida ta’kidlandi. Bugun universitetning xalqaro nufuzi uning xorijiy talabalar soni, qo‘shma ta’lim dasturlari, ikki diplomli loyihalar, xalqaro sheriklik tarmog‘i va tashqi akkreditatsiya natijalari orqali baholanmoqda.
Shu nuqtai nazardan xalqaro ekspertlar universitetlarning raqobatbardoshligini oshirish uchun qo‘shma ta’lim dasturlarini kengaytirish, akademik mobillikni rivojlantirish, xorijiy professor-o‘qituvchilar ishtirokini oshirish, xalqaro tadqiqot konsortsiumlariga qo‘shilish va tashqi akkreditatsiya jarayonlarini faollashtirish zarurligini ta’kidladilar. Bu yo‘nalishlar O‘zbekiston uchun ham alohida dolzarb ahamiyatga ega.
Forum kun tartibida ta’lim sifatini ta’minlash va institutsional samaradorlik masalalari ham markaziy o‘rin egalladi. Xalqaro ekspertlar fikriga ko‘ra, zamonaviy universitetning faoliyati nafaqat o‘quv jarayoni, balki bitiruvchilarning mehnat bozoridagi muvaffaqiyati, ilmiy tadqiqotlar natijadorligi, talabalar qoniqish darajasi, raqamli boshqaruv tizimlari samaradorligi va tashqi baholash ko‘rsatkichlari orqali baholanishi lozim.
Forumning yana bir dolzarb yo‘nalishi raqamli transformatsiya va sun’iy intellekt texnologiyalarini ta’lim tizimiga integratsiya qilish masalalari bo‘ldi. Jisc ekspertlari ishtirokida o‘tkazilgan maxsus sessiyalarda universitetlarning raqamli yetuklik darajasini baholash, ma’lumotlarga asoslangan boshqaruv qarorlarini qabul qilish, talabalar akademik faolligini tahlil qilish va ta’lim jarayoni samaradorligini big data orqali monitoring qilish bo‘yicha ilg‘or amaliyotlar taqdim etildi.
Forumning amaliy natijalari ham alohida e’tiborga molik. Tadbir doirasida University of York, SOAS University of London, King's College London, University College London hamda Regent's University London bilan akademik hamkorlikni rivojlantirish bo‘yicha muhim kelishuvlarga erishildi.
Ushbu hamkorliklar kelgusida tashqi baholash va akkreditatsiya tizimini takomillashtirish, xalqaro ekspertlar korpusini shakllantirish, professor-o‘qituvchilar malakasini oshirish, qo‘shma ilmiy tadqiqotlar olib borish, akademik almashinuv dasturlarini kengaytirish hamda transmilliy ta’lim dasturlarini joriy etish kabi muhim yo‘nalishlarni qamrab olishi kutilmoqda.
Ta’kidlash joizki, London forumi O‘zbekiston uchun shunchaki xalqaro ishtirok emas, balki milliy oliy ta’lim tizimini global sifat makoniga olib chiqishga xizmat qiluvchi strategik platforma vazifasini bajardi. Eng muhimi, mazkur jarayon mamlakatimiz universitetlarining xalqaro raqobat muhitida munosib o‘rin egallashi, milliy ta’lim sifatining xalqaro darajada e’tirof etilishi hamda O‘zbekistonning intellektual taraqqiyotini yangi bosqichga olib chiqish uchun mustahkam poydevor yaratmoqda.
Bugungi dunyoda davlatlar qudrati tabiiy resurslar bilan emas, balki bilim, innovatsiya va inson kapitali bilan belgilanadi. Shu ma’noda, Londonda boshlangan mazkur hamkorliklar O‘zbekistonning kelajak intellektual taraqqiyotiga qaratilgan muhim strategik investitsiya poydevoriga aylanishi, shubhasiz.